Claes van der Asseldonck Wellen van der Asseldonk Jacob Matheus Jacobszn Jacob Hendrick Jacobszn

Elisabeth, dochter van Wauter van der Asseldonck


Woonplaats: (na haar huwelijk in) Veghel

Geboren: omstreeks 1495
          Vader   : Wauter, zoon van Jan van der Asseldonck
          Moeder: Aeff, dochter van Willem Gerit Graets

Overleden: omstreeks 1560


Gegevens:

1.
Elisabeth werd omstreeks 1495 geboren.

2.
Elisabeths zoon Jan treedt in 1547 voor het eerst zelfstandig op in een akte. In 1534 was hij nog minderjarig. Hij zal tussen 1509 en 1522 geboren zijn. Elisabeth zal rond 1520 getrouwd zijn.

3.
Elisabeth trouwde in Veghel met Jan van Bynderen, alias van der Steghen. Jan was een zoon van Thomas Melis van Bynderen, schepen in Veghel. In de huwelijke voorwaarden beloofde Thomas van Bynderen het echtpaar een erfpacht van 2 mud rogge uit de Hamse Hoef in Veghel.

4.
De familie van Bijnderen:

I - Baudewijn van Bynderen leefde ca. 1350-1420. Zijn kinderen waren:
     a - Agnes van Bynderen
     b - Gerit van Bynderen, die volgt II

II - Gerit van Bynderen leefde ca. 1380-1425. Hij trouwde met Bertga, dochter van Amelis Wautgerss van Biddaf. Hij was gegoed in Uden. Zijn kinderen waren:
     a - Jan van Bynderen, alias van der Steghen, die volgt III

III - Jan van Bynderen, alias van der Steghen leefde ca. 1400-1480. Hij was gegoed in Uden. Zijn kinderen waren:
     a - Henrick van Bynderen
     b - Amelis van Bynderen, die volgt IV

IV - Amelis van Bynderen leefde ca. 1440-1500. Hij wordt in Veghel als schepen vermeld in 1464, 1465, 1487, 1490 en 1492. Hij bezat in Veghel de 'Groete Hoeve', ofwel 'Hamsche Hoeve' en ook 'die Kleine Hoeve' op Heemberch, Ham. Hij was getrouwd met Mechtelt. Hun kinderen waren:
     a - Agatha, trouwde met Willem Hanrick Goeyen en woonde in Veghel
     b - Sissaen, trouwde met Jan Emertss van Acht
     c - Bertend, trouwde Willem Cronen
     d - Thomas (ofwel Maes), die volgt V
     e - Gerit, een buitenechtelijk kind

V - Thomas van Bynderen leefde ca. 1470-1535. Hij trouwde met Mechteld, dochter van Jan Alartss. Hij wordt in Veghel als schepen vermeld in 1518, 1521, 1531 en 1533. Hij was gegoed in Veghel op Ham en in de Straet. Zijn kinderen waren:
     a - Beatis, trouwde met Goessen Huijbert Hoeven
     b - Margriet, trouwde met Handrick Dirck Lonissoen
     c - Hendrick, trouwde met Beatis, dochter van Lambert Vriese Janss. Hij was gegoed in Veghel in het Akert
     d - Jan van Bynderen (een keer 'Van der Stegen' genoemd) leefde ca. 1495-1534. Hij trouwde met Elysabeth van der Asseldonck
     e - Katharina, trouwde met Willem Aert Ermertss

(Bronnen: BP 1199 (1428-1429), fol. 25v; BP 1204 (1433-1434), fol. 17; BP 1217, (1446-1447), fol. 432; OAA Veghel, inv. nr. I-D-I, fol. 39; RA Veghel, inv. nr. 23, d.d 30 juni 532, 5 januari 1533, 13 maart 1533, 21 juni 1533, 2 mei 1534, 26 december 1534, 29 december 1534, 6 oktober 1535; inv. nr. 24, d.d. 8 oktober 1541, 11 november 1543, 3 december 1544; inv. nr. 25, d.d. 30 januari 1547, 16 november 1550; inv. nr. 26, d.d. 12 augustus 1553, 1 januari 1555, 2 november 1556, 14 november 1556, 26 januari 1557, 31 juli 1557, 1 augustus 1557)

5.
Thomas van Bynderen trad op 31 mei 1535 nog op in een akte, op 26 december 1535 was hij al overleden. Op 13 maart 1533 maken hij en zijn vrouw hun testament op:
- De langstlevende zal alles erven en mag daaruit een erfpacht van 2 mud rogge verkopen.
- Hun kleindochter Anna, dochter van Katharina, deelt in plaats van haar moeder.
- De kinderen van hun zoon Jan delen in plaats van hun vader.
- De man van dochter Beatris deelt niet mee. Hij kreeg al goed in de huwelijksvoorwaarden. Wel komen de 3 mud erfpacht die hij nu betaald te vervallen als hij de andere erfgenmaen 36 Carolusguldens uitbetaalt.
- De man van Margriet krijgt 50 Carolusguldens die hij nog tegoed had van de 60 gulden die hem in de huwelijke voorwaarden beloofd waren. (Op 26 december 1535 verklaarde hij dat bedrag ontvangen te hebben.)
- Uit de 'Groete Hoeve' (in Veghel) moet betaald worden:
- een cijns van 1 stuiver aan de pastoor van Gemert
- een cijns van 4 1/2 stuivers aan de kerk en de koster van Veghel voor te lezen missen voor Thomas, zijn vrouw
en hun ouders
(Bron: RA Veghel, inv. nr. 23, 15 maart 1533, 31 mei 1535, 26 dember 1535)

6.
Mechtelt, weduwe van Maes Melissoen verklaarde dat haar schoonzoon Harick, zoon van Dirck Loenissoen haar nooit gemolesteerd heeft.
(Bron: RA Veghel, inv. nr. 24, d.d. 11 november 1524)

7.
Henrick Maes Melissen wordt vermeld in 1532-1534.
(Bron: RA Veghel, inv. nr. 23, d.d. 30 juni 1532, 5 januari 1533, 21 juni 1533, 2 mei 1534 en 29 december 1534)

8.
Elisabeth van der Asseldonk en Jan van Bynderen hadden twee zonen:
- Walraven van Bynderen (ca. 1525-1600), trouwde met Joesteke, dochter van Christoffel uit Uden.
- Jan van Bynderen (ca. 1522-1557). Vorster in Veghel. Getrouwd met Aleyt, dochter van Jan Aerts van der Water. Aleyt hertrouwde vr 14 maart 1558 met Jan, zoon van Thonis Aert Dircx.

9.
Op 11 februari 1529 blijkt Jan van Bynderen, man van Elysabeth van der Asseldonck op de hoeve in de Nederbiest wonen. Vermoedelijk gingen ze er na hun huwelijk wonen.
(Bron: RA Veghel, inv. nr. 23, d.d. 11 februari 1529)

10.
Op 16 januari 1530 gaf Aeff de helft van de hoeve in Veghel 'in de Nederbiest' over aan haar schoonzoon Jan van Bynderen, man van Elysabeth van der Asseldonck, maer Aeff behoudt het vruchtgebruik. Ze had in de huwelijksvoorwaarden van Jan en Elysabeth een erfpacht van 2 mud rogge beloofd en schonk daarvoor nu de hoeve.
(Bron: RA Veghel, inv. nr. 23, d.d. 16 januari 1530)

11.
Op 4 maart 1532 schonk Aeff het vruchtgebruik van de hoeve in de Nederbiest voor de ene helft aan haar kleinzoon Jan Jan van Bynderen, en op 14 november 1556 schonk ze de andere helft aan de andere zoon Walraven Jan van Bynderen. Op dezelfde dag verkocht Walraven zijn helft in de hoeve voor 76 Carolus gulden aan zijn broer Jan. Jan droeg het vruchtgebruik van de hoeve weer op aan Aeff.
(Bron: RA Veghel, inv. nr. 23, d.d. 4 maart 1532)

12.
Jan van Bynderen overleed tussen 10 juli 1534 en 29 december 1534. De hoeve ging hierna naar zijn twee zonen.
(Bron: RA Veghel, inv. nr. 23, d.d. 10 juli 1534 en 29 december 1534)

13.
Op 14 maart 1558 - Aeff is dan al overleden - verkocht de weduwe van Jan Jan van Bynderen, Aleyt Jan Aertss van den Water, de hoeve aan de Nederbioest in Veghel aan Willem, zoon van wijlen Henrick Dircx.
(Bron: RA Veghel, inv. nr. 26, d.d. 14 maart 1558)

14.
op 9 maart 1552 verkocht Jan Jan Maes van Bynderen een cijns van 6 Carolusguldens uit dit goed aan Claes, zoon van wijlen Henricx de Luuw, 'zeemsschleerhouwers', aflosbaar met 100 gulden. Op deze hoeve rustten in 1552 de volgende lasten:
- een cijns van 1 thuyn aan het Sint-Agatha altaar in de kerk van Veghel
- een cijns aan de erfgenamen van Peter Ghysbrechts, zoon van wijlen Henrick Andriesse
- een erfpacht van 1 mud rogge aan het Onze-Lieve-Vrouwe altaar in de kerk van Erp
- een cijns van 4 pond payment aan Reynsken, weduwe van Matheus des Snijders. Reynsken, dochter van wijlen Wouter van den Eyckenhoevel droeg deze cijns op 12 augustus 1553 op aan Jan, zoon van wijlen Roever Geritssen, genoemd Jan van Dynther. Deze cijns was door Jan Maes Melis van Bynderen aan voornoemde Reynsken verkocht.
(Bron: BP 1361, fol. 324v, d.d. 9 maart 1552)

15.
Andere bronnen met betrekking tot de hoeve in de Nederbiest te Veghel zijn:
RA Veghel, inv. nr. 23, 24, 25 en 26, d.d. 11 februari 159, 16 januari 1530, 16 mei 1534, 28 december 1549, 4 maart 1552, 14 maart 1558, 12 augustus 1553, 27 september 1553, 12 november 1554 en 14 november 1554.

16.
De Grote hoeve in Veghel aan het Ham hoeve was eertijds van Amelis van Bynderen. Thomas van Bynderen erfde de hoeve en hierna werd die gerfd door zijn kinderen. Op 6 maart 1544 droeg de weduwe van Thomas het 1/3 deel van de hoeve op aan haar schoonzoon Henrick, zoon van wijlen Dirck Loniss, die uit de hoeve niet meer mag verkopen dan een erfpacht van 2 mud rogge. Jan en Wauter, zonen van Jan Maes van Bynderen verkochten op 19 december 1533 aan hun neef Jan, zoon van wijlen Joerden Janssoen (getrouwd met Anna, dochter van Willem Graet Ermertss) het 1/3 deel en al hun rechten in de 'Hamsche Hoeve'.
(Bron: RA Veghel, inv. nr. 26, d.d. 19 december 1533; inv. nr. 24, d.d. 6 maart 1544; Voor de lasten en verhandeling van erfpachten betaald uit deze hoeve, zie: inv. nr. 23, 26 december 1535, 23 februari 1530, 24 februari 1530, 10 juli 1534, 4 januari 1531, 31 mei 1535; inv. nr. 26, d.d. 19 december 1533)

17.
Eetijds was de Kleine hoeve in Veghel aan het Ham van Melis van Nynderen. Op 24 februri 1530 wordt als eigenaar vermeld: Goert Lamberts sone Vries Lamberts. Akten betreffende dit goed: Agatha, weduwe van Willem die Goey geeft een erfpacht van 2 (uit 5) mud rogge aan haar zoon Dirck. Dirck geeft het weer over aan zijn neef Jan Maes van Bynderen (RA Veghel, inv. nr. 23, 23 februari 1530); Goert Lamberts sone Vries Lamberts betaald een erfpacht van 4 mud rogge aan Agatha, weduwe van Willem die Goey. Willem had die 5 mud beloofd te betalen aan Jan Ermertss van Acht, die 4 van de 5 mud overgeeft aan Willem. Goert last 1 mud van de 4 af (RA Veghel, inv. nr. 23, 24 februari 1530); Jan van Bynderen geeft een erfpacht van 2 mud rogge over aan Jan Dirck Loeyen (RA Veghel, inv. nr. 23, 27 januari 1533 en 17 mei 1533); Mechteld, weduwe van Maes van Bynderen, en Ave Willem Gerits, treden met hun voogden op namens de kinderen van Jan Maes van Bynderen. Ze geven een 'loss' van 2 mud rogge, Veghelse maat, over aan Goert Lambert die Vriese, die Jan, zoon van wijlen Jan Delissoen, beloofd had aan Jan Maes van Bynderen met 38 Carolusguldens te mogen lossen. (RA Veghel, inv. nr. 24, d.d. 8 oktober 1541)

18.
Eigenaren van brouwerij 'Die Swaen' in Veghel in de straat:
Volgens de Helmondse cijnsregisters en acten uit Veghel:
- Aert, zoon van Gerit Daniel Aert Molners
- Hendrick, zoon van Thomas Melis van Bynderen, koopt het
- Jan Maes Melis van Bynderen
- de voogden van de minderjarige kinderen van Jan van Bynderen verkochten het goed op 29 december 1534 aan Joest, zoon van Delis Peterssoen
Walraven, zoon van wijlen Jan Maessen van Bynderen gaf op 2 november 1556 al zijn aanspraken en rechten in het goed over aan Jan Joerden Janssoen. Beschrijving van 2 november 1556: 'huyse, schuer, brouhuys, hoffstat ende hoff' met toebehoren, gelegen in Veghel 'in den Bolck, aen die Straet by d' kercken als(aer), daer die swaen vuythangt, ende daer Goyart Hanricx Maessen ende Willem Aernt Biesen' wonen.
(Bronnen: RA Veghel, inv. nr. 23, d.d. 29 december 1534; inv. nr. 24, 13 augustus 1540, 15 augustus 1540; inv. nr. 26, 2 november 1556; GA Helmond, huisarchief Helmond, inv. nr. 133)

19.
Jan van Bynderen kreeg op 16 januari 1530 van zijn schonmoeder al haar aanspraken en recht van vruchtgebruik van haar goed in Uden, dat eertijds van Wautger van der Asseldonck was. Jan betaalde hiervoor een erfpacht van 1 mud rogge aan Ave en haar man Jan Jacops.
(Bron: RA Veghel, inv. nr. 23, d.d. 16 januari 1530)

20.
Akten betreffende Wautger Jan van Bynderen:
Wautger had 47 Carolusguldens aan zijn broer Jan beloofd. Jan geeft dit bedrag over aan Jan Roever Gerits, genoemd Jan van Dynther (RA Veghel, inv. nr. 26, 12 augustus 1533); Walraven beloofde met toestemming van zijn vrouw Joestken, dochter van Christoffel 'van wittest ende rich van Uden des lants van Ravenstein', 14 gulden aan zijn broer Jan, te betalen op Lichtmis over 4 jaren. Maar als Ave, de weduwe van Wautger van der Asseldonck eerder zou komen te overlijden, dan te betalen op de eerste Lichtmis na haar dood (RA Veghel, inv. nr. 26, 1 januari 1555)

21.
Akten betreffende Jan Jan van Bynderen:
Jan werd rond 1522 geboren als zoon van Jan Maes van Bynderen en Elysabeth van der Asseldonck. Hij trouwde met Aleyt, dochter van Jan Aerts van der Water. Met zijn broer Wautger erfde hij de hoeve in de Nederbiest van zijn vader. Hij kocht de helft van zijn broer en na zijn dood verkocht zijn weduwe de hoeve aan Willem Hendrick Dircx. Hij erfde een deel van de Hamsche Hoeve, welk deel hij weer verkocht. Na de dood van zijn vader in 1534 erfde hij een hoeve met brouwerij in Veghel in de Straat. Dit goed wordt nog hetzelfde jaar verkocht.
RA Veghel, inv. nr. 25, 30 januari 1547: Jan Jan Maesen beloofde 50 carolusguldens te betalen aan Jan Joerden Janssen
RA Veghel, inv. nr. 25, 16 november 550: Jan Jan Maessen beloofde 50 carolusguldens aan Jan Joerden Janssoen
RA Veghel: inv. nr. 26, 12 augustus 1533: Wautger had 47 Carolusguldens aan zijn broer Jan beloofd. Jan gaf dit bedrag over aan Jan Roever Gerits, genoemd Jan van Dynther.
RA Veghel: inv. nr. 26, 1 januari 1555: Walraven beloofde met toestemming van zijn vrouw Joestken, dochter van Christoffel 'van wittest ende rich van Uden des lants van Ravenstein', 14 gulden aan zijn broer Jan, te betalen op Lichtmis over 4 jaren. Maar als Ave, de weduwe van Wautger van der Asseldonck eerder komt te overlijden, dan te betalen op de eerste Lichtmis na haar dood.
RA Veghel, inv. nr. 26, 14 november 1556: Jan van Bynderen beloofde zijn broer Walraven 76 Carolusguldens te betalen voor goed 'in die Nederbiest', te betalen na Ave's dood. Walraven droeg hiervan 22 1/2 gulden op aan Jan Joerden Janss. Jan Joerden Janss had 100 Carolusguldens betaald om Jan van Bynderen uit de gevangenis vrij te krijgen, welke boete was opgelegd door de Procureur Generaal en Raad van Brabant. Jan belooft terug te betalen. (Kennelijk gegijzeld vanwege het niet betalen van een boete.)
RA Veghel, inv. nr. 26, 26 januari 1557: de 76 Carolus gulden die Jan op 14 november 1556 aan zijn broer Wautger van Bynderen beloofd had, werd door Wautger overgegeven aan Jan Joerden Janssoen.
RA Veghel, inv. nr. 26, 31 januari 1557: Jan Jan Maessen wordt vermeld als vorster in Veghel.
RA Veghel, inv. nr. 26, 14 maart 1558: Jan Jan van Bynderen is al overleden. Zijn weeduwe is hertrouwd met Jan, zoon van Thonis Aert Dircx. De weduwe van Jan Jan van Bynderen, Aleyt Jan Aertss van den Water, verkocht de hoeve aan de Nederbiest aan Willem, zoon van wijlen Henrick Dircx.

22.
Ave, weduwe van Wautger Janss van der Asteldonck, nu vrouw van Jan Jacops, gaf op 16 januari 1530 over aan haar schoonzoon Jan van Bynderen het vruchtgebruik van de erven en pachten in Uden die Wautger van der Asteldonck gerfd had. Jan van Bynderen betaalde daar een erfpacht van 1 mud rogge voor aan Ave en Jan Jacops. Waarschijnlijk erfde Wautger van der Asseldonck dit goed van zijn ouders die kennelijk in Uden gegoed waren en er vermoedelijk ook woonden.
(Bron: RA Veghel. inv. nr. 23, d.d. 16 januari 1530)

23.
Elysabeth wordt nog vermeld op 14 november 1556.
(Bron: RA Veghel. inv. nr. 26, d.d. 14 november 1556
Afkortingen Historische sites